Ostatni traktat nuklearny USA-Rosja wygasa. Trump: „Jeśli wygaśnie, to wygaśnie”

Już 5 lutego wygasa New START, czyli ostatni obowiązujący traktat ograniczający strategiczną broń jądrową USA i Rosji. Donald Trump sygnalizuje, że nie zamierza przyjmować rosyjskiej propozycji dobrowolnego utrzymania limitów.

New START wygasa. Co zrobi administracja Trumpa? 

Prezydent USA Donald Trump zasugerował, że pozwoli na wygaśnięcie traktatu New START bez przyjmowania rosyjskiej propozycji dalszego przestrzegania jego ograniczeń. W wywiadzie dla „New York Timesa” stwierdził jednoznacznie: – Jeśli wygaśnie, to wygaśnie. Po prostu zawrzemy lepsze porozumienie – powiedział prezydent USA. New START, podpisany w 2010 roku, ogranicza liczbę rozmieszczonych głowic jądrowych do 1550 oraz nośników – rakiet, bombowców i okrętów podwodnych – do 700 po każdej stronie. Traktat nie może już zostać przedłużony. Jedyna możliwa prolongata została uzgodniona w 2021 roku przez Władimira Putina i Joe Bidena. 

Rosyjska propozycja 

We wrześniu 2025 roku prezydent Rosji zaproponował, by Moskwa i Waszyngton dobrowolnie utrzymały limity New START przez kolejnych 12 miesięcy po jego wygaśnięciu. Biały Dom nie udzielił jednak formalnej odpowiedzi. Zapytany o tę propozycję, rzecznik administracji USA odesłał Agencję Reutera do wypowiedzi samego Trumpa, co zdaniem agencji wskazuje, że Waszyngton nie jest skłonny do przyjęcia rosyjskiej oferty. Obawy ekspertów: grozi nam nowy wyścig zbrojeń 

Eksperci ds. kontroli zbrojeń ostrzegają, że po 5 lutego USA i Rosja mogą zacząć rozmieszczać strategiczne głowice jądrowe bez żadnych formalnych ograniczeń. – W administracji Trumpa jest wielu zwolenników dokładnie takiego podejścia – powiedział Thomas Countryman, były wysoki urzędnik Departamentu Stanu i obecny szef rady Arms Control Association cytowany przez Agencję Reutera. Dodatkowym problemem jest fakt, że Rosja od lutego 2023 roku zawiesiła udział w procedurach weryfikacyjnych traktatu, a Stany Zjednoczone kilka miesięcy później odpowiedziały tym samym. Choć obie strony nadal deklarują przestrzeganie limitów, brak inspekcji budzi wątpliwości ekspertów. 

Trump chce wciągnąć Chiny 

Donald Trump podkreśla, że nowa umowa powinna obejmować również Chiny, które – według Pentagonu – najszybciej na świecie rozbudowują swój arsenał nuklearny. – Prawdopodobnie warto wciągnąć do tego jeszcze kilku graczy – powiedział Trump. Pekin stanowczo odrzuca jednak taki scenariusz. Chińska ambasada w Waszyngtonie oświadczyła, że „nie jest ani rozsądne, ani realistyczne oczekiwanie, by Chiny dołączyły do negocjacji nuklearnych z USA i Rosją”. Według danych Federacji Amerykańskich Naukowców USA i Rosja posiadają łącznie blisko 87 proc. światowego arsenału jądrowego. Chiny mają około 600 głowic, choć Pentagon szacuje, że do 2030 roku liczba ta może przekroczyć 1000. 

Co dalej z kontrolą zbrojeń? 

Analitycy nie są zgodni, czy przyjęcie rosyjskiej propozycji byłoby korzystne. Z jednej strony dałoby czas na wypracowanie nowego porozumienia, z drugiej pozwoliłoby Moskwie rozwijać systemy broni nieobjęte New START, takie jak torpeda Poseidon czy pocisk Burewestnik. Zdaniem byłego rosyjskiego negocjatora ds. zbrojeń Nikołaja Sokowa próba stworzenia nowego, wielostronnego traktatu w obecnych warunkach jest mało realna. – To niemal ślepa uliczka. Taki proces potrwa bardzo długo – ocenił. Jako bardziej realne rozwiązanie wskazuje działania zmniejszające ryzyko przypadkowego konfliktu nuklearnego, w tym rozwój kanałów komunikacji kryzysowej i odbudowę minimalnego poziomu zaufania. 

Trump szokuje 

W wywiadzie dla „NYT” prezydent USA został również zapytany o swoje wpływy. Przyznał, że jego władza jako głównodowodzącego ograniczona jest jedynie przez „jego moralność”. Nie wspomniał nic o prawie międzynarodowym i innych ograniczeniach jego zdolności do wykorzystania siły militarnej do atakowania, dokonywania inwazji lub zmuszania państw na całym świecie do czegoś – zwraca uwagę „NYT”. – Tak, jest jedna rzecz. Moja własna moralność. Mój własny umysł. To jedyna rzecz, która może mnie powstrzymać – cytują dziennikarze amerykańskiego pisma. 

Źródło: gazeta.pl