PKW alarmuje: Głosy Polaków nie ważą tyle samo. Chce zmian w 23 okręgach i składa wniosek do Sejmu

Państwowa Komisja Wyborcza zwróciła się do marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego o wprowadzenie zmian w liczbie posłów wybieranych w części okręgów wyborczych. PKW podkreśliła, że obecny podział mandatów między okręgi jest niezgodny z przepisami Kodeksu wyborczego.

W skierowanym we wtorek (27 października) wniosku PKW wyjaśniła, że zgodnie z Kodeksem wyborczym ma obowiązek przedkładać Sejmowi propozycje zmian granic okręgów wyborczych oraz liczby wybieranych w nich posłów, jeśli wynika to ze zmian w podziale terytorialnym państwa lub ze zmiany liczby mieszkańców w danym okręgu bądź w całym kraju. „Aktualny podział na okręgi wyborcze określone w załącznikach do ustawy narusza przepisy Kodeksu wyborczego” – oświadczyła Komisja.

Wybory w Polsce. PKW wnioskuje do marszałka Sejmu o zmiany w przydzielaniu mandatów

Komisja przeanalizowała stosunek liczby mandatów wyborczych, które są przypisane do okręgów, do liczby ich mieszkańców. Wskazała na potrzebę zmian w przydzielaniu mandatów. Modyfikacje miałyby objąć 23 z 41 okręgów wyborczych.

Największa postulowana zmiana dotyczy okręgu Warszawa II, czyli tzw. obwarzanka warszawskiego. Komisja postuluje w jego przypadku o dodanie trzech mandatów, w wyniku czego mieszkańcy wybieraliby nie 12, a 15 posłów. Ponadto zgodnie z propozycją mieszkańcy Wrocławia wybieraliby 16 posłów, czyli o dwóch więcej niż obecnie. W przypadku pozostałych okręgów, w których zmodyfikowana zostałaby liczba wybieranych posłów, chodzi o dodanie bądź odjęcie jednego mandatu. W piśmie do marszałka Sejmu PKW przypomniała, że „Sejm dokonuje zmian w podziale na okręgi wyborcze nie później niż na 3 miesiące przed dniem, w którym upływa termin zarządzenia wyborów do Sejmu”, czyli w przypadku nadchodzących wyborów parlamentarnych do 15 sierpnia 2027 r. „Zatem termin dokonania zmian w podziale na okręgi wyborcze upływa w dniu 15 maja 2027 r.” – podkreśliła PKW we wniosku, który został podpisany przez przewodniczącego Sylwestra Marciniaka.

Komisja proponuje także zmianę w ordynacji w wyborach do Senatu. Zgodnie z jej analizą „w województwach małopolskim i mazowieckim liczba wybieranych senatorów jest zbyt niska, a w województwie śląskim zbyt wysoka”. Wskazała ponadto, że chociaż województwo podkarpackie ma większą liczbę mieszkańców niż województwo lubelskie i tak przypada mu mniejsza liczba mandatów – na Podkarpaciu wybieranych jest pięciu senatorów, zaś na Lubelszczyźnie sześciu. PKW zaznaczyła, że ta sytuacja nie narusza przepisów Kodeksu wyborczego, lecz budzi wątpliwości.

Jak zaznaczyła Komisja, „dostosowanie liczby wybieranych posłów w okręgach wyborczych do zmian liczby mieszkańców jest potrzebne dla zapewnienia realizacji zasady równości wyborów, która wymaga, aby przy ustalaniu reprezentacji parlamentarnej stosować jednolitą normę przedstawicielstwa”. „Utrzymywanie nieaktualnego rozkładu mandatów w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej od 2011 r., mimo zmian demograficznych oraz postulatów i wniosków o zmianę Państwowej Komisji Wyborczej składanych od 2014 r., prowadzi do narastania różnic w sile głosu wyborców zależnie od miejsca ich zamieszkania” – dodała.

Karol Nawrocki zawetował nowelę Kodeksu wyborczego

Przypomnijmy, że 15 października prezydent Karol Nawrocki zawetował nowelizację Kodeksu wyborczego, która przewidywała m.in. zmianę liczby posłów wybieranych z poszczególnych okręgów czy zmianę tworzenia obwodów głosowania. Uzasadniając weto, prezydent powiedział, że „nie można wprowadzać głębokich zmian w administracji wyborczej, bez przekonującej analizy ich skutków” ani „wywoływać” zmianami „emocji społecznych” czy „zmieniać reguł gry na zaledwie jeden rok przed wyborami parlamentarnymi”. 

Zgodnie z brzmieniem przyjętej wcześniej przez Sejm noweli Państwowa Komisja Wyborcza co roku do 30 listopada ogłaszałaby w drodze obwieszczenia liczbę posłów wybieranych w każdym okręgu wyborczym. Jeśli PKW nie dopełniłaby tego obowiązku, uchwałę w tej sprawie podejmowałby Naczelny Sąd Administracyjny. Ustalanie obowiązującej normy przedstawicielskiej posłów wybieranych w okręgach wyborczych miało – zgodnie z zawetowanymi przepisami – odbywać się na podstawie danych z Centralnego Rejestru Wyborców. Według stanu na koniec trzeciego kwartału roku, w którym ogłasza się obwieszenie dotyczące liczby posłów wybieranych w każdym okręgu.

Zdaniem Nawrockiego nowela „zamiast jasnego zapisania podziałów mandatów w ustawie, wprowadza mechanizm przesuwania mandatów między okręgami w drodze urzędniczego obwieszczenia” PKW. – Wybory są fundamentem demokracji. Ich reguły muszą być jasne, stabilne i budzić zaufanie obywateli – uzasadniał prezydent w oświadczeniu na X.

Nowela wprowadzała też zmiany w tworzeniu obwodów głosowania. Zgodnie z obecnymi przepisami, obwód ten można utworzyć dla maksymalnie 4 tys. mieszkańców. Nowelizacja zmniejszała tę maksymalną liczbę do 3 tysięcy. 

Źródło: gazeta.pl