„Dexit” jako polityczna gra z ogniem. Co oznaczałoby wyjście Niemiec z UE dla Polski i regionu

W przededniu wyborów landowych w 2026 roku partia Alternative für Deutschland ponownie zaostrza retorykę w sprawie opuszczenia przez Niemcy Unii Europejskiej. W ogólnokrajowych sondażach ugrupowanie notuje około 27 proc. poparcia, wyprzedzając blok CDU/CSU. Jednym z głównych postulatów pozostaje referendum w sprawie tzw. „Dexit” – przedstawianego jako odzyskanie pełnej suwerenności państwowej. Ekonomiści ostrzegają jednak, że rachunek gospodarczy takiej decyzji mógłby być wyjątkowo wysoki – nie tylko dla Berlina, ale także dla jego partnerów, w tym Warszawy.

Niemiecka gospodarka w sieci europejskich powiązań

Niemcy są jednym z filarów wspólnego rynku Unii Europejskiej. Korzystają z braku ceł, swobodnego przepływu towarów, usług, kapitału i pracowników. Szacuje się, że od 55 do 60 proc. niemieckiego handlu zagranicznego przypada na kraje UE. W przypadku wyjścia z Unii oznaczałoby to powstanie nowych barier handlowych i poważne zakłócenia w łańcuchach dostaw.

Dla Polski miałoby to znaczenie fundamentalne. Niemcy od lat pozostają naszym najważniejszym partnerem handlowym – zarówno jako rynek zbytu dla polskiego eksportu, jak i źródło inwestycji. Ewentualny „Dexit” uderzyłby więc nie tylko w niemieckie koncerny, lecz także w tysiące polskich firm włączonych w transgraniczne łańcuchy produkcyjne.

Eksport i Mittelstand pod presją

Gospodarka Niemiec jest silnie zorientowana na eksport. Branże takie jak motoryzacja, przemysł maszynowy czy chemiczny funkcjonują dzięki nieograniczonemu dostępowi do około 450 milionów konsumentów w UE. Utrata tych warunków dotknęłaby nie tylko wielkie korporacje, lecz przede wszystkim sektor średnich i małych przedsiębiorstw – tzw. Mittelstand, obejmujący około 3,5 mln firm i zapewniający blisko 60 proc. miejsc pracy w sektorze prywatnym.

Według analiz Instytutu Gospodarki Niemieckiej z 2025 roku w ciągu pierwszych pięciu lat po wyjściu z UE niemiecki PKB mógłby spaść o 5,6 proc., co oznaczałoby stratę rzędu 690 mld euro. Również Austriacki Instytut Badań Gospodarczych szacuje możliwe roczne straty nawet na 200 mld euro. Przy wzroście gospodarczym Niemiec na poziomie zaledwie 0,2 proc. w 2025 roku taki wstrząs miałby charakter strukturalny.

Dla Polski oznaczałoby to nie tylko mniejszy popyt na eksport, lecz także potencjalne osłabienie inwestycji i zmniejszenie dynamiki całego regionu Europy Środkowej.

Euro pod znakiem zapytania i ryzyko odpływu kapitału

Kierownictwo AfD sygnalizuje również chęć odejścia od wspólnej waluty. Powrót do marki narodowej – zdaniem wielu ekonomistów – oznaczałby silne wahania kursowe, spadek wartości oszczędności oraz wzrost kosztów kredytów dla przedsiębiorstw. Dodatkowym obciążeniem byłby prawdopodobny spadek bezpośrednich inwestycji zagranicznych o 20–30 proc., wynikający z niepewności regulacyjnej i fragmentacji rynku.

Doświadczenie Wielkiej Brytanii po Brexicie jest w tym kontekście często przywoływane jako przestroga. Po wyjściu z UE brytyjski PKB według różnych analiz obniżył się o kilka punktów procentowych, a inwestycje zanotowały dwucyfrowe spadki. W przypadku Niemiec – większej i silniej zintegrowanej gospodarki – skutki mogłyby być jeszcze bardziej dotkliwe.

Rynek pracy i niedobór specjalistów

Niemcy już dziś zmagają się z deficytem wykwalifikowanych pracowników. Swobodny przepływ osób w ramach UE częściowo łagodzi te braki – także dzięki pracownikom z Polski. Zniesienie tej swobody mogłoby pogłębić niedobór siły roboczej nawet o ponad dwa miliony osób, szczególnie w sektorach IT, ochrony zdrowia czy budownictwa.

Dla wielu Polaków pracujących w Niemczech oznaczałoby to dodatkową niepewność prawną i finansową.

Debata o suwerenności czy o kosztach?

AfD argumentuje, że opuszczenie UE zwiększyłoby możliwości samodzielnego kształtowania polityki gospodarczej i migracyjnej. Krytycy wskazują jednak, że Niemcy – jako największa gospodarka Europy o PKB rzędu 4,5 bln euro – są głęboko osadzone w unijnych strukturach instytucjonalnych i ekonomicznych. Ich wyjście miałoby konsekwencje nie tylko krajowe, lecz ogólnoeuropejskie.

Dla Polski oznaczałoby to poważną destabilizację najważniejszego partnera gospodarczego oraz wstrząs dla całej architektury rynku wewnętrznego. Dyskusja o „Dexit” nie jest więc wyłącznie sporem o suwerenność. To pytanie o przyszłość wzrostu gospodarczego, stabilności walutowej i pozycji Europy w globalnej rywalizacji – z konsekwencjami od Berlina po Warszawę.

Źródło: weltstimme.com