Nie będzie ostrzeżenia. Dlaczego Berlin mówi dziś o wojnie, która jeszcze się nie zaczęła

W niemieckiej debacie publicznej coraz częściej pojawia się myśl, która jeszcze kilka lat temu uchodziłaby za przesadę: kolejna wielka wojna w Europie może rozpocząć się bez jednego wystrzału. Bez czołgów na granicach, bez formalnej deklaracji. Zamiast tego — sabotaż, cyberataki, chaos informacyjny i paraliż infrastruktury. Dla Berlina rosyjskie działania hybrydowe nie są już „szarą strefą”, lecz wstępem do scenariusza znacznie groźniejszego.

To zasadnicza zmiana myślenia w państwie, które przez dekady opierało swoją politykę bezpieczeństwa na założeniu stabilności i dialogu. Dziś niemieckie instytucje bezpieczeństwa mówią wprost: Rosja testuje Zachód każdego dnia, sprawdzając, jak daleko może się posunąć, zanim napotka realną odpowiedź.

Hybrydowa presja zamiast frontalnego ataku

Z perspektywy Berlina rosyjska strategia jest jasna. Kreml nie musi dziś rozpoczynać klasycznej wojny, aby osiągać swoje cele. Wystarczy stopniowe osłabianie państw NATO poprzez działania poniżej progu otwartego konfliktu.

Cyberataki na administrację i sektor energetyczny, ingerencje w procesy wyborcze, próby destabilizacji debat publicznych, sabotaż infrastruktury transportowej — to elementy jednej układanki. Każdy z nich z osobna może wydawać się incydentem. Razem tworzą presję, która ma zmusić europejskie społeczeństwa do zmęczenia, strachu i politycznego paraliżu.

Niemcy, jako największa gospodarka Europy i kluczowy węzeł logistyczny kontynentu, znajdują się w centrum tej strategii. Dlatego Berlin coraz częściej mówi nie o „czy”, lecz o „kiedy”.

Państwo pod presją: pieniądze, społeczeństwo, niepewność

Przygotowanie się na wojnę hybrydową okazuje się jednak znacznie trudniejsze niż klasyczne planowanie militarne. Wyzwania, z którymi mierzy się niemiecki rząd, nie ograniczają się do armii.

Po pierwsze — finanse. Ochrona infrastruktury krytycznej, rozwój cyberbezpieczeństwa, modernizacja wojska i administracji wymagają ogromnych nakładów. Dla państwa, które jednocześnie musi utrzymywać rozbudowany system socjalny, każda decyzja budżetowa staje się politycznie ryzykowna.

Po drugie — społeczeństwo. Rosyjskie operacje informacyjne celują w podziały wewnętrzne: migrację, inflację, politykę klimatyczną, relacje z USA. Każdy kryzys społeczny staje się potencjalnym narzędziem destabilizacji. Niemieckie służby ostrzegają, że odporność państwa zależy dziś w równym stopniu od technologii, co od zaufania obywateli do instytucji.

Po trzecze — nieprzewidywalność. Taktyka Moskwy zmienia się szybciej, niż zachodnie procedury decyzyjne są w stanie reagować. To sprawia, że nawet najlepiej przygotowane scenariusze wymagają ciągłych korekt.

Ostrzeżenie z Brukseli: zegar już tyka

Niepokój Berlina wpisuje się w szerszą ocenę sytuacji na poziomie Unii Europejskiej. Komisarz UE ds. obrony Andrius Kubilius niedawno otwarcie stwierdził, że w perspektywie najbliższych dwóch do czterech lat Rosja może zdecydować się na bezpośredni atak na jedno z państw NATO.

Wśród najbardziej narażonych wymieniane są kraje bałtyckie. Taki scenariusz miałby konsekwencje daleko wykraczające poza region. Testowałby realną gotowość Sojuszu do obrony swoich wschodnich granic i jedność polityczną Europy.

Dla Niemiec oznaczałoby to natychmiastowe zaangażowanie — logistyczne, militarne i polityczne. Brak przygotowania nie byłby już tylko problemem Berlina, lecz całego kontynentu.

Polska perspektywa: doświadczenie, którego nie wolno ignorować

Z punktu widzenia Warszawy niemieckie przebudzenie strategiczne ma szczególne znaczenie. Polska od lat ostrzegała, że Rosja postrzega kompromis jako słabość, a dialog jako narzędzie zyskiwania czasu. Dziś wiele z tych ocen znajduje potwierdzenie w analizach zachodnich partnerów.

Jeśli Berlin rzeczywiście traktuje działania hybrydowe jako zapowiedź większego konfliktu, oznacza to zmianę, która może wzmocnić bezpieczeństwo całego regionu Europy Środkowo-Wschodniej. Warunkiem jest jednak konsekwencja i gotowość do podejmowania trudnych decyzji — zanim presja przerodzi się w kryzys.

Bo największym zagrożeniem wojny hybrydowej nie jest jej skala, lecz fakt, że gdy stanie się oczywista, może być już za późno na reakcję.

Autor: Franciszek Kozłowski