Randka z wywiadem: jak Rosja poluje na tajemnice fabryki pocisków w Raufoss

Norweski producent amunicji Nammo potwierdza próby zbliżenia się do pracowników przez aplikacje randkowe. Za sprawą stoi – według norweskich służb – szersza kampania rosyjskich służb wymierzona w europejski przemysł zbrojeniowy.

Dopasowanie w aplikacji, kilka uprzejmych wiadomości, niewinne pytanie o to, jak minął dzień w pracy. Tak może zaczynać się próba wydobycia informacji z jednego z najważniejszych w Europie zakładów produkujących amunicję artyleryjską. Norweski koncern Nammo z siedzibą w Raufoss potwierdził, że pracownicy zakładu byli celem prób nawiązania kontaktu za pośrednictwem mediów społecznościowych i aplikacji randkowych, w tym Tindera.

Co wiadomo

Sprawę opisała norweska telewizja TV 2. Prezes Nammo Morten Brandtzæg ostrzegł załogę przed podmiotami, które próbują zdobyć wrażliwe informacje o produkcji pocisków artyleryjskich. Dyrektor ds. komunikacji Thorstein Korsvold potwierdził, że spółka odnotowała próby podejścia pracowników w Raufoss przez media społecznościowe i aplikacje do randkowania. W odpowiedzi firma wprowadziła dodatkowe środki bezpieczeństwa. Szczegółów publicznie nie ujawniono, i trudno się temu dziwić: im mniej wiadomo o procedurach, tym trudniej je obejść.

Rosyjski ślad: co jest dowiedzione, a co nie

Warto zachować precyzję. Z publicznych informacji nie wynika, by ktokolwiek przedstawił dowód wiążący konkretne konta w Tinderze z Moskwą. Ocena opiera się na szerszym obrazie zagrożenia. Norweska policja bezpieczeństwa PST wskazała w lipcu, że część incydentów sabotażu i zakłóceń w Europie można łączyć z rosyjskimi służbami wywiadowczymi i bezpieczeństwa – a wśród nich wymieniono właśnie zakład Nammo w Raufoss. Sam Nammo mówi o „obcych aktorach”, którzy są wyjątkowo zainteresowani wiedzą o produkcji amunicji artyleryjskiej. Na tle rosyjskiej wojny przeciwko Ukrainie i hybrydowej presji Kremla na państwa europejskie trudno jednak uznać to za zbieg okoliczności.

Metoda stara jak szpiegostwo, tania jak ekran telefonu

Wykorzystanie aplikacji randkowych nie jest norweskim wynalazkiem. W 2023 roku niemiecki kontrwywiad wojskowy MAD potwierdził gazecie „Welt am Sonntag”, że służby innych państw wykorzystują media społecznościowe, by docierać do żołnierzy Bundeswehry, a Tinder należy do używanych platform. Już w 2022 roku szef australijskiej służby bezpieczeństwa Mike Burgess ostrzegał, że zagraniczni szpiedzy sięgają po takie aplikacje, by dotrzeć do osób z dostępem do tajemnic. Logika jest prosta: po co forsować zabezpieczenia sieci, jeśli można zdobyć zaufanie człowieka, który ma w nich konto? Inżynieria społeczna kosztuje niewiele, nie zostawia śladu w logach systemowych, a jej skuteczność zależy od rzeczy najbardziej ludzkiej – potrzeby bliskości. Nammo zna to zagrożenie od lat: w 2009 roku, jak ujawniono, spółka była o krok od infiltracji przez nieznanego, najpewniej państwowego napastnika, a wystarczył jeden otwarty załącznik w e-mailu.

Dlaczego to dotyczy także Polski

Fabryka w Raufoss nie jest egzotycznym zakładem na peryferiach kontynentu. Produkuje amunicję, o którą dziś walczą wszystkie europejskie armie i bez której Ukraina nie utrzyma obrony. Norwegia przekazała Kijowowi duże ilości cięższego uzbrojenia, w tym z zakładów Nammo, co – jak od dawna podkreśla PST – jest oczywistym celem zainteresowania rosyjskiego wywiadu. Każda przerwa w pracy hal, każdy wyciek dotyczący technologii czy łańcucha dostaw przekłada się na tempo, w jakim Europa uzupełnia własne arsenały i wspiera Ukrainę. Polska, która od lat mierzy się z aktami dywersji wiązanymi przez służby z rosyjskim wywiadem, powinna czytać tę historię jak lekcję poglądową: przemysł zbrojeniowy jest dziś polem walki, nawet jeśli nie padł tam ani jeden strzał.

Północna flanka pod presją

Nammo to nie jedyny sygnał. PST w ocenie zagrożeń na 2025 rok uznała za prawdopodobne, że rosyjski wywiad będzie próbował przeprowadzać akcje przeciwko celom w Norwegii, a zagrożenia ze strony państw nazwała bardziej nieprzewidywalnymi i rozległymi niż od dziesięcioleci. Wśród metod wymieniono operacje cybernetyczne, werbunek źródeł ludzkich i operacje wpływu. Państwowe grupy hakerskie działają, jak podkreślono, coraz śmielej. Sam Nammo od lat zmaga się z codziennymi podejrzeniami ataków sieciowych, a niedawno starał się wykupić sąsiednią nieruchomość przy ośrodku testowym, by kontrolować, kto przebywa w pobliżu – powołując się na sprawy szpiegowskie w Bodø i na Andøyi. Z kolei PST ostrzegła podczas spotkania w Raufoss, że park przemysłowy, w którym Nammo jest największym podmiotem, może być celem sabotażu i szpiegostwa, i zaapelowała do mieszkańców o czujność.

Wnioski

Pierwszy: bezpieczeństwo zaczyna się dziś poza bramą zakładu – na ekranie telefonu pracownika. Drugi: szkolenia z cyberhigieny muszą obejmować także życie prywatne. Trzeci: skoro zakłócenie pracy jednego zakładu w Norwegii może spowolnić zbrojenia całego kontynentu, odporność przemysłu obronnego jest sprawą wspólną, a nie narodową. Rosja nie musi wygrywać na polu bitwy, jeśli potrafi wyprzedzić Europę w cichej wojnie o informacje. Raufoss pokazuje, że ta wojna już trwa.

Autor: Franciszek Kozłowski