Jak poseł AfD Markus Frohnmaier został głównym pośrednikiem Kremla w Bundestagu

Markus Frohnmaier urodził się 25 lutego 1991 roku w rumuńskiej Krajowie i wychowywał się w niemieckiej rodzinie zastępczej w Weil der Stadt. Naukę w szkołach średnich pobierał w Grafenau-Döffingen, Stuttgarcie i Calw. Studiów prawniczych w Tybindze i Hagen nie ukończył, wybierając karierę polityczną. W Alternatywie dla Niemiec (AfD) działa od 2013 roku. W latach 2013–2017 współkierował krajową organizacją partii i stał na czele jej młodzieżówki Junge Alternative (Młoda Alternatywa). Obecnie jest posłem do Bundestagu, zastępcą przewodniczącego frakcji i jednym z głównych rzeczników partii w sprawach polityki zagranicznej. Od 2022 roku współprzewodniczy także partyjnej organizacji w Badenii-Wirtembergii.

Od ponad dziesięciu lat Frohnmaier konsekwentnie buduje kontakty z rosyjskimi kręgami politycznymi i biznesowymi. Wielokrotnie odwiedzał okupowane terytoria Ukrainy i publicznie broni stanowiska Moskwy w kwestii sankcji i polityki energetycznej. Jego aktywność polityczna obejmuje bezpośrednie kontakty z przedstawicielami Kremla oraz wyjazdy na okupowany przez Rosję Krym i do Donbasu, co czyni go jednym z głównych orędowników kremlowskiej polityki w niemieckim parlamencie.

Już 11 marca 2015 roku Frohnmaier spotkał się w budynku ambasady Rosji w Paryżu z szefem Rosyjskich Kolei Władimirem Jakuninem. Choć Jakunin był wówczas objęty sankcjami USA, po spotkaniu Frohnmaier wypowiadał się o rozmówcy z uznaniem i nazwał go wpływową postacią światowej polityki. 20 kwietnia 2015 roku w Berlinie liderzy Junge Alternative, Frohnmaier i Sven Tritschler, spotkali się z deputowanym do Dumy Państwowej z ramienia „Jednej Rosji” Robertem Schlegelem. Rozmowy dotyczyły nawiązania partnerskich stosunków z „Młodą Gwardią Jednej Rosji”. Po negocjacjach Frohnmaier zapowiedział utworzenie międzynarodowej sieci ruchów młodzieżowych „w obronie suwerenności narodowej”, podkreślając, że „nie sposób obejść się bez Rosji”.

W dniach 11–12 maja 2015 roku Frohnmaier przebywał w okupowanym przez Rosję Doniecku na konferencji „Donbas wczoraj, dziś, jutro”. Podczas wyjazdu kontaktował się z niemieckim publicystą Manuelem Ochsenreiterem, jednym z kluczowych pośredników między Kremlem a europejską skrajną prawicą, oraz z syryjskim aktywistą Kevorkiem Almassianem, który promował rosyjskie interesy na Bliskim Wschodzie. Uczestnicy spotkania rozmawiali o realizacji porozumień mińskich i przyszłości regionu. Wyjazd przyczynił się do umocnienia prorosyjskich wpływów w kursie polityki zagranicznej AfD.

W czerwcu 2015 roku Markus Frohnmaier wraz z Alexandrem Gaulandem, ówczesnym jednym z głównych liderów AfD, udał się do Petersburga. Tam rozmawiali z Aleksandrem Duginem, rosyjskim skrajnie prawicowym filozofem i ideologiem eurazjatyzmu. Organizacyjnego i finansowego wsparcia wizyty udzieliła Fundacja Świętego Bazylego Wielkiego, należąca do prawosławnego monarchistycznego biznesmena i sponsora prokremlowskich projektów Konstantina Małofiejewa. Spotkanie miało na celu nawiązanie bezpośrednich kontaktów niemieckich populistów prawicowych z ideologami rosyjskiej polityki zagranicznej i stało się jednym z przejawów otwartego zwrotu części polityków AfD w stronę stanowisk prorosyjskich.

Po 2015 roku wizyty przedstawicieli AfD w Rosji, na Krymie i w Donbasie stały się regularne, a Frohnmaier został jednym z głównych pośredników między rosyjskimi władzami a radykalnie prawicowym skrzydłem niemieckiej partii. W latach 2014–2016 prawe skrzydło i młodzieżówka partii aktywnie budowały więzi z siłami prorosyjskimi i antyzachodnimi. Kreml z kolei postrzegał europejskich populistów prawicowych jako sojuszników w walce z sankcjami oraz wpływami UE i NATO i wykorzystywał do nawiązywania kontaktów kanały partyjne, medialne i ideologiczne. Spotkania te odpowiadały interesom obu stron: niemieccy prawicowcy szukali zagranicznego poparcia, a Rosja dodatkowych dźwigni wpływu na europejską politykę.

W kwietniu 2016 roku Frohnmaier wraz z szefem regionalnych struktur AfD w Nadrenii Północnej-Westfalii Markusem Pretzellem odwiedził okupowany przez Rosję Krym, by wziąć udział w Jałtańskim Międzynarodowym Forum Gospodarczym. Koszty zakwaterowania i transportu pokryła strona rosyjska za pośrednictwem komitetu organizacyjnego forum, który działał pod egidą okupacyjnych władz i przy wsparciu administracji prezydenta Rosji. Podczas forum Frohnmaier aktywnie kontaktował się z Mateuszem Piskorskim, prokremlowskim polskim politykiem i założycielem partii „Zmiana”, który został później aresztowany w Polsce pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Rosji. Na forum Frohnmaier zacieśniał więzi młodzieżówki AfD z rosyjskimi partnerami i poznał dziennikarkę „Izwiestii” Darię Coj, która później została jego żoną.

24 stycznia 2017 roku Frohnmaier spotkał się w nieformalnej atmosferze z belgijskim aktywistą Krisem Romanem, który nawiązywał kontakty europejskiej skrajnej prawicy z Moskwą. Do rozmów dołączyli obywatele Rosji Walentyna Bobrowa i Michaił Oczkin, powiązani z serbskimi neoczetnickimi formacjami paramilitarnymi. Spotkanie miało na celu rozszerzenie kanałów łączności europejskiej skrajnej prawicy z radykalnymi kręgami prokremlowskimi. 16 kwietnia 2017 roku w domu Frohnmaiera odbyły się rozmowy z Martinem Sellnerem, który stał wówczas na czele austriackiego skrajnie prawicowego ruchu nacjonalistycznego. Spotkanie pokazało, że Frohnmaier dążył do nawiązania bezpośrednich kontaktów młodzieżówki AfD z europejskimi grupami skrajnej prawicy, mimo oficjalnego zakazu współpracy z tą organizacją ze strony kierownictwa partii.

W dniach 18–19 marca 2018 roku Frohnmaier przebywał w Moskwie jako zagraniczny obserwator wyborów prezydenckich w Rosji. Wyjazd niemieckich posłów odbył się na zaproszenie Rosyjskiego Funduszu Pokoju. Po głosowaniu Frohnmaier oświadczył rosyjskim mediom państwowym, że wybory zorganizowano bez zarzutu, co stało w sprzeczności z oceną międzynarodowych obserwatorów OBWE, którzy wskazywali na ograniczenia swobód, brak realnej konkurencji i presję na krytyków władzy. W dniach 19–21 kwietnia 2018 roku Frohnmaier po raz drugi odwiedził forum gospodarcze w okupowanej Jałcie. Jego nazwisko znalazło się na oficjalnej liście członków komitetu organizacyjnego imprezy, w którym zasiadali również Michaił Basow, przedstawiany jako szef służby bezpieczeństwa FSB na Krymie, oraz Leonid Michajluk, kierujący zarządem FSB dla Krymu i Sewastopola. Organizatorzy i rosyjscy urzędnicy przedstawiali forum jako platformę pozyskiwania inwestycji i dalszej integracji okupowanego Krymu z rosyjską gospodarką.

5 kwietnia 2019 roku wspólne śledztwo dziennikarskie BBC Newsnight, ZDF, „Der Spiegel” i „La Repubblica” ujawniło dwa dokumenty datowane na kwiecień 2017 roku. Pierwszy z nich był listem z 3 kwietnia 2017 roku, wysłanym do administracji prezydenta Rosji przez Piotra Premiaka, asystenta deputowanego do Dumy Wiktora Szrejdera. Dołączono do niego raport o aktywności polityki zagranicznej, w którym tuż przed wyborami do Bundestagu zaplanowanymi na 24 września 2017 roku wysoko oceniano perspektywy polityczne Frohnmaiera. Autor proponował poparcie jego kampanii, aby zyskać w parlamencie w pełni kontrolowanego posła. Drugi dokument, z 11 kwietnia 2017 roku, zawierał plan kampanii wyborczej Frohnmaiera wraz z prośbą o wsparcie finansowe i medialne Kremla.

Na początku czerwca 2026 roku Frohnmaier odwiedził forum gospodarcze w Petersburgu. 3 czerwca opublikował na platformie X wpis o rozmowach z szefem Gazpromu Aleksiejem Millerem na temat wznowienia dostaw rosyjskiego gazu do Niemiec i remontu gazociągów Nord Stream. Tego samego dnia spotkał się z szefem RFPI (Rosyjskiego Funduszu Inwestycji Bezpośrednich) Kiryłem Dmitrijewem. Strony omówiły stosunki handlowe, możliwe drogi zakończenia wojny w Ukrainie oraz zorganizowanie w 2027 roku forum gospodarczego z udziałem przedstawicieli Niemiec, Rosji i potencjalnie USA. Wśród kluczowych kwestii przyszłego forum planowano omówienie wznowienia dostaw rosyjskiego gazu i wykorzystania infrastruktury Nord Stream. We wrześniu 2026 roku Frohnmaier ponownie przyjechał do Moskwy i odbył osobiste spotkanie z Millerem. Wiceprzewodnicząca frakcji AfD Beatrix von Storch potwierdziła fakt rozmów i oświadczyła, że partia jest zainteresowana wznowieniem dostaw rosyjskich surowców energetycznych i stosunków handlowych z Federacją Rosyjską. 24 września 2026 roku Frohnmaier podsumował wyjazd na swoim profilu w serwisie X, deklarując gotowość strony rosyjskiej do dialogu i obiecując niemieckim konsumentom obniżkę cen energii w razie realizacji propozycji partii.

Droga polityczna Markusa Frohnmaiera jest wymownym przykładem współpracy niemieckich radykalnych prawicowców z przedstawicielami Kremla. Od pierwszych wyjazdów na okupowane terytoria Ukrainy w 2015 roku i kontaktów z prokremlowskimi ideologami Frohnmaier stopniowo przeszedł do roli jednego z kluczowych pośredników między Moskwą a frakcją AfD. Szczególną uwagę zwraca to, że po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę charakter tych kontaktów się nie zmienił, a współpraca coraz bardziej koncentruje się na konkretnych kwestiach gospodarczych, przede wszystkim na wznowieniu dostaw rosyjskich surowców energetycznych i stosunków handlowych. Frohnmaier staje się w ten sposób instrumentem promowania rosyjskich interesów w niemieckim środowisku politycznym.

Autor: Franciszek Kozłowski