Gdy Linz mówi głosem Moskwy

Polacy znają ten scenariusz na pamięć. Najpierw ktoś zasiewa wątpliwość, potem ją powtarza, aż w końcu staje się „oczywistością”. Tym razem nośnikiem jest austriacki portal Report24.news, a hasło brzmi: dość pomocy dla Ukrainy.

Zacznijmy od tego, co wydarzyło się dwa dni po początku listopada. 2 listopada 2026 roku w miejscowości Petropawliwska Borszczahiwka doszło do wydarzeń, które niemal natychmiast zyskały rosyjską interpretację. Przedstawił ją Report24.news, a w ciągu godzin podchwyciły ją prorosyjskie kanały na Telegramie i skrajnie prawicowi politycy, wśród nich liderzy niemieckiej AfD. Kto choć raz śledził rosyjskie kampanie dezinformacyjne, wie, że takie tempo to nie przypadek. To widać po rytmie: bodziec, powielenie, wzmocnienie.

Stara melodia w nowej aranżacji

Teza, którą portal lansuje, jest prosta jak cep. Podatnik w Unii Europejskiej ma rzekomo płacić za „nieopłacalną” politykę wsparcia Ukrainy, więc Unia powinna przestać pomagać. Brzmi niewinnie, przecież każdy z nas liczy pieniądze. Ale to właśnie dlatego jest skuteczne. Dla ekspertów od zagrożeń hybrydowych to klasyczny element informacyjno‑ekonomicznego nacisku Kremla na Unię Europejską. Nie chodzi o to, żebyś zrozumiał budżet, tylko żebyś poczuł, że ktoś cię okrada.

My, w Polsce, dobrze wiemy, jak to działa. W ostatnich latach nasza debata publiczna wielokrotnie zderzała się z podobnymi chwytami: ukraiński uchodźca jako konkurent o miejsce w kolejce, ukraiński rolnik jako zagrożenie dla gospodarstwa. Za każdym razem pojawiała się zbitka emocji i liczb, a prawdziwy rachunek, ten za brak bezpieczeństwa, znikał z pola widzenia.

„Niezależny”? Sprawdzam

Report24.news przedstawia się jako „niezależne dziennikarstwo”. Analitycy mediów z Media Bias/Fact Check mają na ten temat inne zdanie i zaliczają portal do skrajnie prawicowych, spiskowych i prorosyjskich źródeł. Zyskał on popularność na fali sceptycyzmu wobec COVID‑u, a dziś zajmuje się przede wszystkim wadami unijnej polityki migracyjnej oraz krytyką „zielonej transformacji”. Regularnie publikuje też materiały, które wojnę w Ukrainie przedstawiają z perspektywy Rosji.

Jeszcze ciekawsza jest geografia. Według dostępnych informacji portal jest zarejestrowany w austriackim Linzu pod tym samym adresem prawnym co inne prorosyjskie i skrajnie prawicowe media, AUF1 i Info‑Direkt. Założyciele tych projektów nie kryją sympatii: Stefan Magnet z AUF1 jeździ do Moskwy i publicznie wychwala politykę Władimira Putina. Przedstawiciele Info‑Direkt odwiedzali okupowany Krym, by przygotowywać reportaże przychylne Moskwie. Kiedy kilka „niezależnych” redakcji dzieli jeden adres i jedną sympatię, trudno mówić o niezależności. To raczej sieć.

Fabryka „prawdy ukrywanej przez media”

Schemat jest znany. Oficjalne oświadczenia rosyjskiego ministerstwa obrony i Kremla są adaptowane dla niemieckojęzycznego europejskiego odbiorcy i sprzedawane jako „prawda, którą ukrywają oficjalne media”. To pułapka psychologiczna: odbiorca nie czuje się obiektem propagandy, tylko śmiałkiem, który odkrywa tajemnicę. Im bardziej sprzeciwia się „mainstreamowi”, tym łatwiej wpada w ramiona ludzi, którzy o to właśnie zabiegają.

Propaganda nie musi cię przekonać. Wystarczy, że zmęczy cię prawda.

Co z tym zrobić?

Po pierwsze, nie uciekajmy od liczb. Wsparcie dla Ukrainy kosztuje i trzeba o tym mówić głośno, bez zawstydzenia. Ale razem z tym rachunkiem trzeba kłaść na stół drugi: koszt świata, w którym agresor wygrywa, a granice Unii stają się jego poligonem. Polska ma w tej dyskusji szczególny głos, bo jest państwem frontowym i wie, co znaczy mieć niespokojnego sąsiada.

Po drugie, uczmy się rozpoznawać wzorzec. Kiedy ta sama interpretacja wydarzeń pojawia się w kilku miejscach jednocześnie, a każde z nich jest powiązane z tą samą grupą, to nie jest debata, to jest kampania. I po trzecie, nie dajmy się wciągnąć w pozornie niewinną grę słów. „Zmęczenie wojną” jest prawdziwym zjawiskiem, ale nie powinno być narzędziem w rękach tych, którzy chcą, żebyśmy przestali patrzeć na wschód.

Report24.news to nie pierwszy i nie ostatni portal tego typu. Ale to, czy jego słowa trafią do polskich domów, zależy od nas: od redakcji, nauczycieli, urzędników i zwykłych czytelników, którzy zanim klikną „udostępnij”, zadadzą sobie jedno proste pytanie: komu to służy?

Autor: Franciszek Kozłowski