Sejm to nie scena. Zakaz wstępu dla Brauna wystarczy tylko wtedy, gdy za nim pójdzie prawo

Piszę jako dziennikarz z Ukrainy, który od lat obserwuje rosyjskie operacje wpływu w Europie Środkowej. Przypadek Grzegorza Brauna pokazuje, że państwo demokratyczne ma lepsze narzędzia niż tylko szlaban przy wejściu.

Zacznę od rzeczy, która powinna być oczywista: poseł do Parlamentu Europejskiego, który niszczy cudze mienie w budynku Sejmu, nie realizuje swobody wypowiedzi, tylko łamie prawo. Zakaz wstępu, jaki obowiązuje Brauna od 11 czerwca 2025 roku, był więc uzasadniony. Pytanie brzmi jednak, czy to wystarczy i czy sam zakaz nie jest wygodną zasłoną dymną dla trudniejszych decyzji.

Fakty, które nie podlegają dyskusji

• 12 grudnia 2023: Braun zgasił proszkową gaśnicą świece chanukowe na korytarzu sejmowym. Konfederacja zawiesiła go w prawach członka klubu, Prezydium Sejmu obniżyło mu uposażenie, a Sejm uchylił mu immunitet.
• 11 czerwca 2025: Braun zniszczył w holu głównym Sejmu kilkanaście plansz wystawy poświęconej społeczności LGBT+. Marszałek Szymon Hołownia ogłosił zakaz wstępu; zarządzenie Kancelarii Sejmu obowiązuje do końca X kadencji.
• Prokurator krajowy Dariusz Korneluk poinformował o czterech zarzutach, m.in. za wydarzenia z czerwca 2025, nawoływanie do nienawiści na tle różnic wyznaniowych oraz obrazę uczuć religijnych. To zarzuty, nie wyrok.
• 7 października 2026: Braun i Roman Fritz wystąpili w niemieckim Lubminie z posłem AfD Steffenem Kotré, wzywając do reaktywacji Nord Stream.

Dlaczego sam zakaz to za mało

Zakaz opiera się na regulaminie Sejmu, który pozwala nie wpuszczać osób naruszających swoim zachowaniem powagę izby. To przepis szeroki i właśnie dlatego niebezpieczny w rękach każdej przyszłej większości. Nawet Krzysztof Bosak, który potępił zniszczenie wystawy, jednocześnie skrytykował samą wystawę, co pokazuje, jak łatwo spór o czyn przechodzi w spór o ideologię. Jeżeli państwo chce być wiarygodne, musi karać czyny, a nie poglądy. Dlatego ważniejsze od szlabanu są postępowania karne, które toczą się przed sądami, oraz przejrzystość finansów partii. Portal OKO.press pisał o niejasnościach wokół kont Konfederacji Korony Polskiej; takie sprawy powinny wyjaśniać organy do tego powołane.

Drugi argument jest empiryczny. Zakaz nie zatrzymał wzrostu notowań. W prezydenckich wyborach 2025 Braun zdobył 6,34 procent, czyli ponad 1,24 miliona głosów. W badaniu United Surveys by IBRiS z 2 listopada 2026 jego ugrupowanie uzyskało 11,6 procent, w listopadowym CBOS 7,8 procent. Różnice wynikają z metodologii, ale kierunek jest jasny: partia ma stały, nie marginalny elektorat. RMF24 podawało, że wśród wyborców w wieku 30–39 lat poparcie sięga 17 procent. Często powtarzanej liczby „prawie 25 procent” nie znalazłem w publicznie dostępnych sondażach i nie powinniśmy jej powielać.

Lubmin: gdzie kończy się opinia, a zaczyna dowód

Wystąpienie na tle infrastruktury Nord Stream, w dniu urodzin Władimira Putina, było symbolicznie wyjątkowo wymowne. Braun mówił, według relacji polskich mediów, że Nord Stream 1, a prawdopodobnie i 2, zostaną uruchomione, a rosyjski gaz popłynie na Zachód; sprawę przedstawiał jako biznesową, nie polityczną. Niezależna przypomniała, że w 2021 roku nazwał ten sam gazociąg „paktem Ribbentrop–Mołotow 2.0”. Minister Miłosz Motyka ocenił jego udział jako wstyd i dyskwalifikację.

Tu trzeba być precyzyjnym. Udokumentowane jest wspólne wystąpienie z AfD. Udokumentowane jest też to, że „Stop ukrainizacji Polski” to jego akcja z 2022 roku, a hasło powtarzał z sejmowej mównicy. Nie znalazłem jednak publicznego dowodu na to, że Braun działa z polecenia rosyjskich służb. Fotografie z grudnia 2018 roku, które opublikował VSquare, pokazują go z rosyjskim dziennikarzem Leonidem Swiridowem, wydalonym z Polski w 2015 roku, ale sama fotografia nie dowodzi koordynacji. OKO.press pisało o liście Konfederacji Korony Polskiej do Siergieja Ławrowa; to fakt do wyjaśnienia, nie wyrok. Mówienie, że ktoś „pracuje dla Kremla”, bez dowodu, osłabia tych, którzy walczą z dezinformacją, i daje zwolennikom Brauna argument o prześladowaniu.

Perspektywa z drugiej strony granicy

Ukraińcy znają Brauna lepiej, niż Polacy by chcieli. Szef MSZ Radosław Sikorski po wizycie w Kijowie mówił, że to „wielki wstyd”, iż to właśnie Braun jest w ukraińskich mediach najbardziej rozpoznawalnym polskim politykiem. Media informowały też o niedawnym incydencie na Lubelszczyźnie, gdzie Braun miał niszczyć pomnik poświęcony żołnierzom UPA. Dla Ukraińca to nie kwestia historii, tylko poczucia, że w kraju, który przyjął miliony uchodźców, ktoś robi z pamięci narzędzie politycznego szantażu. Rozumiem argumenty o trudnych kartach wspólnej przeszłości i nie podważam prawa Polaków do ich oceny. Podważam metodę, w której każdy spór o budżet staje się sporem o tożsamość.

Kontrargument, który warto wysłuchać

Obrońcy Brauna mówią, że ban w Sejmie robi z niego męczennika, że rządzący używają prokuratury jako broni politycznej, a debata o świadczeniach dla obcokrajowców jest uprawniona. Ta ostatnia teza jest po części prawdziwa: w kampanii 2025 roku Rafał Trzaskowski mówił, że 800 plus powinno należeć się Ukraińcom tylko wtedy, gdy mieszkają i płacą podatki w Polsce. Spór o budżet nie jest więc wyłącznie Braunowym tematem. Różnica polega na tym, że część jego otoczenia wypowiada się o Ukraińcach w kategoriach etnicznych; OKO.press cytowało członków jego partii twierdzących, że „Ukraińcy przynoszą choroby”. To słowa innych działaczy, nie Brauna, ale to on odpowiada za ruch, który je toleruje.

Co dalej

Najuczciwsza odpowiedź jest nudna: egzekwować prawo wobec czynów, ujawniać finanse, rozmawiać o kosztach pomocy uchodźcom z liczbami w ręku i nie mylić dowodów z oburzeniem. Szlaban przy wejściu do Sejmu chroni budynek. Demokrację chronią sądy, przejrzystość i wiarygodność mediów, także tych, które walczą z rosyjską dezinformacją.

Autor: Franciszek Kozłowski