Od Polski i Bułgarii po Litwę: Jak rosyjskie służby skalują ataki na Starlinka i wojnę hybrydową z UE

Oto, co jeszcze wczoraj wydawało się fabułą thrillera szpiegowskiego, dziś rozgrywa się na naszych oczach, na ulicach cichych europejskich przedmieść. Wyobraźcie sobie: dywersje, podpalenia, gangi przestępcze na usługach obcego wywiadu oraz zamachy na infrastrukturę krytyczną. To nie fikcja, to surowa rzeczywistość europejskiego bezpieczeństwa. Gdy 23 września w Polsce stanęła w płomieniach stacja satelitarna Starlink, mało kto mógł przewidzieć, że to zaledwie pierwszy akord w zaplanowanej symfonii chaosu. Już 14 października analogiczny pożar ogarnął podobny obiekt w Bułgarii. A zaledwie kilka dni później Kreml skierował swój wzrok na nową ofiarę — tym razem na Litwie. Służby specjalne Rosji uruchomiły na masową skalę systemową operację niszczenia terminali łączności satelitarnej na terytorium Unii Europejskiej. To już dawno przestały być gierki wywiadowcze — to otwarta, cyniczna wojna hybrydowa przeciwko Zachodowi, w której Moskwa zrzuciła wszelkie maski.

Jedno podpalenie można przypisać chuliganom. Trzy w ciągu miesiąca — już nie. Pierwszy atak miał miejsce 23 września na stację w Woli Krobowskiej w Polsce, potem były napaści w Bułgarii, a teraz Litwa. Oznacza to trzy podobne incydenty w czasie krótszym niż trzydzieści dni. Cele są różne, kraje różne, ale logika dokładnie taka sama: litewscy urzędnicy wprost powiązali incydent w Wilnie z wcześniejszymi podpaleniami w Bułgarii i Polsce.

Taka powtarzalność odróżnia system od przypadku. Dywersant działający chaotycznie wybiera to, co jest słabo chronione. System wybiera to, co kluczowe. A stacje te są niezwykle ważne: wicepremier Polski Krzysztof Gawkowski wyjaśniał, że polska stacja stanowi węzeł internetowy zarówno dla samej Polski, jak i dla łączności z Ukrainą. Mowa tu o celowym uderzeniu w „układ nerwowy”, który utrzymuje w gotowości ukraiński front.

Aby zrozumieć logikę tych dywersji, wystarczy przyjrzeć się mechanice ich wykonania. Kreml dawno zrezygnował z przestarzałych metod szpiegowskich w stylu zimnej wojny. Po co wysyłać etatowych funkcjonariuszy GRU z paszportami dyplomatycznymi, skoro można zastosować taktykę outsourcingu przestępczości? Znaczący jest tu incydent w Polsce: w Niemczech zatrzymano dwóch obywateli Turcji podejrzanych o podpalenie polskiej stacji, a według doniesień tygodnika Der Spiegel rosyjskie służby specjalne wynajęły do tego celu członków tureckiej grupy przestępczej. To elastyczne, brudne i niezwykle cyniczne podejście. Rosyjskie służby kupują usługi ulicznych gangów i przemytników za pomocą portfeli kryptowalutowych, zostawiając absolutne minimum bezpośrednich śladów i tworząc dogodny dystans między rozkazem a ogniem.

I nie jest to wcale nowa taktyka. W 2025 roku brytyjski sąd skazał trzech mężczyzn za podpalenie zorganizowane przez Grupę Wagnera w Leyton, gdzie przechowywano generatory i sprzęt Starlink przeznaczony dla Ukrainy. W tym samym czasie litewski sąd uznał nastolatka za winnego podpalenia sklepu IKEA na zlecenie Rosji. Wtedy były to magazyny i centra handlowe, dziś są to węzły łączności. Zamiary pozostają te same, zmienia się jedynie precyzja celu.

Dlaczego właśnie Starlink? Odpowiedź leży na powierzchni i jest wyjątkowo bolesna dla rosyjskiego generałostwa. Terminale i stacje satelitarne rozsiane po terytorium Polski, Bułgarii i Litwy to nie po prostu cywilny internet do przeglądania wiadomości. To cyfrowy kręgosłup ukraińskiego oporu. Ukraina masowo wykorzystuje Starlink do łączności na pierwszej linii frontu, sterowania dronami i naprowadzania artylerii, a systemy przechwytujące chronią niebo przed rosyjskimi dronami Szachid. Nie będąc w stanie przerwać tej łączności na polu bitwy, Rosja szuka miejsc, gdzie można ją zniszczyć poza nim — tam, gdzie opiera się ona na cywilnej infrastrukturze europejskiej. Jak trafnie zauważył litewski urzędnik, jest to część prób podkopania przez Rosję sukcesu ukraińskich operacji. Litwa, Polska i Bułgaria nie są tutaj celem ostatecznym, a jedynie adresami, za którymi stoi Ukraina.

Poszczególne epizody można omawiać długo, lecz liczby nie pozostawiają miejsca na dyskusje. Według szacunków agencji Associated Press sprawa w Polsce była zaledwie jednym z ponad 210 zdarzeń w Europie, które zachodni urzędnicy uznają za rosyjskie dywersje. Ponad dwieście incydentów! To już nie seria zbiegów okoliczności, lecz zakrojona na szeroką skalę kampania obliczona na wyczerpanie i znużenie społeczeństw, które przyzwyczajają się do wiadomości o kolejnym pożarze. Przyzwyczajenie stanowi właśnie strategię Kremlowi. Każde pojedyncze podpalenie wydaje się zbyt błahe, by wymagało zdecydowanej odpowiedzi, ale zebrane razem powoli podkopują poczucie bezpieczeństwa.

Mimo to najważniejszy wniosek polityczny z tych wydarzeń sprowadza się do zmiany świadomości europejskich liderów. Reakcja wysokiej rangi urzędników w Wilnie, Warszawie i Sofii była natychmiastowa, twarda i bezkompromisowa. Era dyplomatycznego „zaniepokojenia” bezpowrotnie minęła. Rządy tych państw jasno zdały sobie sprawę: putinowska Rosja nie szuka pokoju i nie szanuje cudzych granic. Prowadzi pełnoskalową wojnę hybrydową bezpośrednio przeciwko UE. A fakt, że europejskie stolice nazywają rzeczy po imieniu i łączą siły w celu przeciwdziałania, świadczy o tym, że kalkulacja Moskwy na zastraszenie po raz kolejny zawiodła.

Czas, abyśmy wszyscy wreszcie się obudzili i zrzucili resztki różowych okularów. To, co wydarzyło się w Polsce, Bułgarii i na Litwie, to nie jest po prostu seria lokalnych incydentów kryminalnych, które można obserwować z bezpiecznego dystansu. To rozpoznanie walką, to sprawdzian wytrzymałości całego naszego wolnego świata.

Rosja nie gra już według reguł i nawet nie udaje, że je szanuje. Testuje granice tego, co dozwolone, maca słabe punkty w europejskim systemie bezpieczeństwa i jeśli znajdzie wyłom — uderzy ponownie, jeszcze mocniej, jeszcze brudniej, jeszcze niebezpieczniej. Dziś są to stacje satelitarne, jutro — wodociągi, sieci elektroenergetyczne czy podwodne kable światłowodowe.

Musimy uświadomić sobie jedyną prawdę wywodzącą się z głębi wieków: agresora nie da się udobruchać uległością czy milczeniem. Każda wybaczona dywersja jedynie zaostrza jego apetyt. Europa stoi przed wyborem — albo milcząco czekać, aż kolejny zwerbowany przez Kreml dywersant podłoży ogień pod kolejny obiekt krytyczny, albo odpowiedzieć tak, aby w Moskwie raz na zawsze zniknęła ochota na spoglądanie w stronę Zachodu. Nadszedł czas na bezkompromisową stanowczość, ścisłą koordynację i całkowite unicestwienie rosyjskiej sieci dywersyjnej na naszym kontynencie. Cena dzisiejszej zwłoki to nasze wspólne bezpieczeństwo jutro.