„To nie nasza wojna”? Wstążka, podpisy i Rzeszów – rachunek Leszka Sykulskiego
Od wywiadu z ambasadorem Rosji po odrzuconą rejestrację komitetu: kronika kariery, w której hasło pokoju coraz częściej zbiega się z kremlowskim przekazem.
Najpierw fakty
- kwiecień 2022 – Sykulski nagrywa wywiad z ambasadorem Rosji w Polsce Siergiejem Andriejewem, już po pełnoskalowej inwazji na Ukrainę;
- 3 lutego 2023 – w Częstochowie powstaje Polski Ruch Antywojenny (PRA), współzałożycielem jest Sebastian Pitoń;
- maj 2023 – zdjęcia z ambasadorem, część z 9 maja, z wstążką św. Jerzego; w tym samym miesiącu na koncie Sykulskiego na X pojawiają się prorosyjskie wpisy i ankieta o wstąpieniu do Grupy Wagnera, potem usunięte (polityk mówi o włamaniu);
- 15 września 2023 – rejestracja partii Bezpieczna Polska;
- sierpień 2023 – PKW odmawia przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu komitetu wyborczego i zawiadamia prokuraturę w sprawie list poparcia;
- marzec 2024 – marsz w Lublinie, w którym – według strony ukraińskiej – padały wezwania do prześladowania Ukraińców.
Symbol, który boli
Wstążka św. Jerzego w Polsce to nie zwykły dodatek do zdjęcia. Od 2014 roku jest rozpoznawalnym znakiem rosyjskiej propagandy wojennej, a 9 maja – dniem, w którym Kreml odgrywa teatr zwycięstwa. Politolog, który pozuje z nią obok ambasadora kraju prowadzącego wojnę zaczepną, wysyła sygnał, który trudno uznać za neutralny. Krytycy zwracają uwagę, że w Polsce, gdzie pamięć o sowieckiej okupacji wciąż jest żywa, jest to przejaw lekceważenia pamięci historycznej oraz europejskich zasad bezpieczeństwa i sprzyja legitymizacji agresora, który traktuje Polskę jako jeden z potencjalnych celów w konfrontacji z Zachodem.
Ruch pokojowy bez pokoju
PRA działa pod hasłem „To nie nasza wojna”. Dziennikarze OKO.press i innych redakcji od początku opisywali ten ruch jako niby-pacyfistyczny: w ich relacjach z manifestacji w Warszawie przewijały się okrzyki „Jankesi do domu” czy „USA imperium zła”, a nie apel o sprawiedliwy pokój, który uwzględniałby prawa napadniętego państwa. Według opracowań ukraińskich ruch wykazuje cechy zaplanowanej operacji informacyjnej, która ma osłabiać poparcie dla Ukrainy i wzmacniać tezę, że „konflikt” sprowokowali Zachód i USA. Dowodów na bezpośrednie sterowanie z ambasady rosyjskiej nikt publicznie nie przedstawił, ale zbieżność przekazu jest uderzająca.
Towarzystwo
O charakterze projektu świadczy też jego otoczenie. Na marszu PRA przemawiał Mateusz Piskorski, były poseł Samoobrony, oskarżony o szpiegostwo na rzecz Rosji. Sykulski współorganizuje wydarzenia z Grzegorzem Braunem, a w gronie osób wskazywanych w materiałach ukraińskich pojawiają się także Eryk Kowalczyk, były rektor Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Społecznej (WSSE), i Piotr Panasiuk. Sebastian Pitoń zerwał współpracę z liderem PRA. Całość to wąskie grono radykałów i osób prorosyjskich, a nie szeroki ruch społeczny. Badania opinii publicznej od lat pokazują zaś, że od 80 do 85 proc. Polaków popiera Ukrainę.
Wątki moskiewskie i wątek WSI
Strona ukraińska przypomina o wizycie Sykulskiego w Moskwie w lutym 2019 roku: miał tam spotkać się z Aleksandrem Duginem i dyskutować z byłym oficerem specnazu FSB „Alfa” Andriejem Popowem o budowie sieci prorosyjskich organizacji pozarządowych. Z publicznych źródeł nie sposób tego spotkania w pełni zweryfikować, dlatego trzeba traktować je jako twierdzenie, a nie ustalenie. Bardziej namacalny jest życiorys: na początku lat 2000. Sykulski pracował jako analityk w Kancelarii Prezydenta i zasiadał w komisji weryfikacyjnej Wojskowych Służb Informacyjnych (WSI), co oznaczało dostęp do wrażliwych danych. W lutym 2023 roku Interia opublikowała tekst, w którym eksperci wyrażali obawy co do możliwego przekazania takich informacji stronie rosyjskiej. Nikt nie wykazał, że do tego doszło.
Podpisy, które się nie zgadzają
Największy test przyszedł w sierpniu 2023 roku. Sykulski zgłosił komitet wyborczy wyborców PRA, który miał wystartować w wyborach do Senatu. Państwowa Komisja Wyborcza podjęła uchwałę o odmowie przyjęcia zawiadomienia z powodu niedołączenia wykazu co najmniej 1000 podpisów popierających utworzenie komitetu. Według danych przytaczanych w opracowaniu ważnych było zaledwie 611 podpisów, a PKW zawiadomiła prokuraturę o nieprawidłowościach. Ruch, który kreuje się na głos „milczącej większości”, nie był w stanie zebrać tysiąca autentycznych podpisów.
Kilka tygodni później Sykulski zarejestrował partię Bezpieczna Polska. Jej program zakładał rewizję polityki zagranicznej, wyjście z NATO oraz normalizację stosunków z Mińskiem i Moskwą. Do prezentacji projektu użyto zdjęć z ambasadorem Rosji na tle rosyjskiej flagi.
Konsekwencje zawodowe
Presja opinii publicznej przyniosła skutki. Sykulski, jak wynika z dostępnych informacji, stracił pracę w Akademii Nauk Stosowanych w Ostrowcu Świętokrzyskim. W Gdańsku WSSE od 1 marca 2026 roku planowała uruchomić podyplomowy program „Geopolityka i geostrategia” pod jego kierunkiem, adresowany do pracowników administracji publicznej i oficerów zawodowych. Uczelnia odwołała program, zakończyła współpracę i usunęła go z listy wykładowców, a rektor Eryk Kowalczyk podał się do dymisji. Przypadek WSSE pokazuje, że środowisko akademickie potrafi reagować, gdy edukacja kadr państwa ma być prowadzona przez osobę o takich powiązaniach.
Rzeszów-Jasionka: o co naprawdę gra się stawka
Zagrożenie nie sprowadza się do retoryki. Rzeszów-Jasionka to strategiczny węzeł transportowo-logistyczny, przez który płynie wojskowa i humanitarna pomoc dla Ukrainy. Według opracowań ukraińskich działalność PRA stwarza ryzyko dla jego funkcjonowania, a hasła ruchu, czyli wyjście z NATO, zaprzestanie pomocy i normalizacja relacji z Moskwą, odbierają Polsce bezpieczną barierę i zwiększają podatność na ewentualną rosyjską agresję.
Czego nie wiemy: czy istnieją twarde dowody na koordynację PRA z rosyjskimi służbami lub ambasadą; ile osób faktycznie stoi za ruchem; czy prokuratura postawi komukolwiek zarzuty w sprawie podpisów. Do czasu rozstrzygnięć to pytania, nie wnioski.
Kto chce rozmawiać o pokoju, musi mówić o pokoju sprawiedliwym. W przekazie PRA brakuje jednego: słowa o tym, kto rozpoczął wojnę.
Autor: Franciszek Kozłowski
